Wat is hoogbegaafdheid?

Een vaak gemaakte misvatting is dat je hoogbegaafd bent als je een hoog IQ hebt. Volgens deze maatstaaf ben je hoogbegaafd als je 130 of hoger scoort op de IQ-test. Echter betekent dit alleen maar dat je hoogintelligent bent. Een hoogbegaafd person hoeft niet perse 130 of hoger te scoren. Er zijn veel meer factoren van afhankelijk. Zo kan je ook erg sensitief (hoogsensitief) zijn. Dit maakt je nog steeds een hoog/meerbegaafd persoon. Het is dus heel moeilijk vast te stellen wanneer iemand nou exact hoogbegaafd is.

In 2006/2007 heeft Maud van Thiel dit onderzocht. Zij heeft een panel van experts bij elkaar gebracht die zich op professioneel vlak bezighielden met hoogbegaafdheid. Uit deze sessie kwam de volgende conclusie voort die ook ik aanhang:

Een hoogbegaafde is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.

Hieruit wordt duidelijk dat hoogbegaafdheid dus niet alleen afhangt van IQ, maar zoveel meer factoren bekleed. Het gaat dus niet alleen om wat je erft (het IQ voor een deel). Je sociale sociale ontwikkeling kan HB doen versterken of zelfs doen “ontwaken”. Vice versa kan natuurlijk ook. Een mooi voorbeeld hiervan zijn kinderen die onderpresteren in de klas.

Hoogbegaafdheid bij kinderen

Het is bij kinderen natuurlijk makkelijker te ondekken dat ze hoogbegaafd zijn als ze extreme goed presteren, snel leren praten, snel dingen oppakken en hoge cijfers op school halen. Het onderpresterende (hoogbegaafde) kind is echter moeilijker te diagnostiseren. Hier wordt vaker een stempel opgeplakt dat ze juist niet slim zijn, zonder enig onderzoek. In het beste geval hiervan resulteert dit alleen in het missen van kansen, in een veel slechter geval kan dit resulteren in een totaal mislukte schoolloopbaan.

Mocht u dus een vermoeden hebben dat uw kind hoogbegaafd is, dan raadt ik altijd aan om dit te laten testen door een professional. Hij/zij kan dit veel beter vaststellen dan een schoolarts.

Hierbij spreek ik overigens uit ervaring. Mijn moeder wist altijd dat er iets “anders” was aan mij, maar doctoren zeiden altijd dat ik een doodgewoon kind was, waar niks mis mee was.
Ik behoor tot het laatste geval “een totaal mislukte schoolloopbaan”. Iets wat ik vandaag de dag nog steeds erg betreur. Als we nou is eerder hadden ontdekt dat ik hoogbegaafd ben, had ik veel beter geholpen kunnen worden.

Hoogbegaafdheid bij volwassenen

Ik behoor zelf tot de groep waarbij hoogbegaafdheid pas is ontdekt toen ik volwassen was. Voor mij een keerpunt in mijn leven. Ik heb me namelijk nooit begrepen gevoeld en me daarom altijd maar aangepast aan de omgeving. Tot mijn vreugde heeft een professional ontdekt dat ik hoogbegaafd ben. Eerst kreeg ik nog de stempel ADD’er opgeplakt, dit houdt in ADHD zonder de H van hyperactiviteit. Had me bij een praatgroep aangesloten hiervoor en kwam er snel achter dat ik niet was zoals zij zijn. Resulteerde in dat ik hun wel kon helpen, maar zelf niet geholpen werd.

Als je als volwassene denkt dat jij misschien wel eens hoogbegaafd zou kunnen zijn, dan is mijn advies: Doe er wat mee! Ik heb zoveel baat gehad met mijn ontdekking dat ik hoop dat iedereen die hoogbegaafd is dit zo snel mogelijk ontdekt. Vanaf toen ben ik me pas echt gaan ontwikkelen. Ontdekken wat ik belangrijk vind en me niet maar altijd aanpassen aan anderen “omdat dat hoort”. Voorbeeldje: Waarom vroeg naar bed gaan als je toch niet kan slapen. Ik ga nu gemiddeld tussen 1 en 2 naar bed en heb nog steeds evenveel energie. Voorheen ging ik eerder naar bed omdat dat normal was, wat resulteerde in veel woelen en draaien en uiteindelijk geirriteerd in slaap vallen. Net zo laat als ik nu in slaap val.

De makkelijkste tip om te kijken of je hoogbegaafd bent is de test van de mensa te doen. LET OP: de test van de mensa werkt wel op basis van het IQ, maar dit wordt uitgedrukt in een percentielscore. Scoor je bij de top 2 procent van Nederland, dan kan je toegelaten worden bij de mensa. Dit noemen ze het 98ste percentiel. Zij kunnen je eventueel helpen met praatgroepen e.d. als je dat prettig vind (ikzelf heb niet voor praatgroepen gekozen, niets voor mij).

De toelating bij de mensa werkt dus op basis van het IQ. Mocht je deze test nou niet positief afsluiten, dan raad ik je nog steeds aan een professional te raadplegen. Let wel, in het begin van dit artikel vertel ik dat hoogbegaafdheid niet altijd gerelateerd is aan IQ. Wellicht ben je gewoon hoogbegaafd ook al heb je de Mensa test niet gehaald.

En hoe nu verder?

Als er geconstateerd is dat je kind hoogbegaafd is, dan mag je van geluk spreken. Dit kind kan zich vanaf dan op een goede manier met hulp op school gaan ontwikkelen op basis van wat hij/zij nodig heeft. Vandaag de dag word hoogbegaafdheid veel beter erkent en wordt er op scholen ook goed aandacht aan besteed.

Ben je volwassen en er is geconstateerd dat je hoogbegaafd bent, dan is het een stuk lastiger. Het begint al bij acceptatie ervan (er hangt immers een taboe om heen dat als je mensen dit vertelt het arrogant over kan komen). Bij mij zelf heeft dat een tijd geduurd en nog steeds kom ik hier niet makkelijk voor uit.
Ook is er niet erg veel over bekent. Ik heb meegemaakt toen ik een vriend van me vertelde dat ik hoogbegaafd ben ik de reactie kreeg “maar je hebt niet eens universiteit gedaan”. En daar komt dus wederom die misvatting terug dat het alleen met IQ te maken heeft.

Zoek vervolgens een psycholoog die je hierbij kan helpen. Dit is namelijk in principe je “nieuwe ik”. Vanuit de wetendheid dat je hoogbegaafd bent zal je jezelf opnieuw gaan ontdekken. Dit is lastig, maar ook erg leuk! Zowel voor je omgeving als voor jou.
Ikzelf heb erg veel baat gehad bij het treffen van de juiste psycholoog. Ik ontdekte date r voor het eerst in mijn leven WEL iemand was die begreep waarom ik de dingen deed zoals ik deed. Geloof me, een hele gewaarwording is dat. Je komt er ineens achter dat er wel iemand is waar je advies van kan aannemen en waar je ook daadwerkelijk wat mee kan.

Ik hoop dat dit artikel wat verduidelijking bidet en dat het je kan helpen in de toekomst/nu.

(8 stemmen, gemiddeld: 4.88

 Loading ...